kunst, architectuur & design
Van audiotour tot zaaltekst, van essay tot catalogus, van interview tot lezing, van bureaubrochure tot technische documentatie.

Rietveld-Schröder-Haus

Over het beroemde Rietveld Schröderhuis, werelderfgoed en onderdeel van het Centraal Museum in Utrecht, is een rijk geïllustreerde museumpublicatie in verschillende talen verschenen. Voor de Duitse versie tekenen: Susanne Karau en Kordelia Nitsch.

Prints in Paris 1900
Von elitär bis populär

Van 3 maart t/m 11 juni 2017 is in het Van Gogh Museum in Amsterdam de tentoonstelling Prints in Paris 1900 te zien. Het Van Gogh Museum beheert met zo'n 1.800 Franse prenten uit het fin de siècle een van de meest toonaangevende prentencollecties wereldwijd. Vanwege hun kwetsbaarheid worden de prenten maar zelden getoond. Bij de tentoonstelling hoort een rijk geïllustreerde catalogus in vier talen. De Duitse versie verscheen bij Belser, vertaling: Susanne Karau, Sabine Rieger, en een beetje Kordelia Nitsch.

Hide & Seek
Maarten Baas

Het Groninger Museum presenteert de eerste grote overzichtstentoonstelling van de Nederlandse ontwerper Maarten Baas. Hij studeerde af aan de Design Academy Eindhoven met de serie Smoke, waarbij hij meubilair verbrandde en weer bruikbaar maakte door het met kunsthars te behandelen. Smoke werd wereldwijd opgepikt en vestigde zijn naam als ontwerper. Met zijn oeuvre heeft Baas inmiddels een unieke positie verworven binnen en buiten de designwereld. In 2009 werd hij, als veruit de jongste ontwerper ooit, tijdens Design Miami bekroond met de Designer of the Year Award. Te zien van 18 februari t/m 24 september 2017. Duitse zaalteksten en documentatie: Kordelia Nitsch.

Watteau
tekeningen en schilderijen

In Teylers Museum in Haarlem is van 1 februari t/m 14 mei 2017 een tentoonstelling over de Franse kunstenaar Jean-Antoine Watteau en zijn navolgers te zien. Als geen ander wist Watteau (1684-1721) de gevoelens en het plezier van jonge mensen weer te geven. Heel anders dan de kunst van zijn collega’s die in opdracht van hun koning, Lodewijk XIV, serieuze onderwerpen schilderden in een plechtige stijl. Zijn werk was baanbrekend en als vernieuwer werd Watteau een van de belangrijkste kunstenaars uit de Franse geschiedenis. De Nederlandse catalogus verschijnt bij uitgeverij Thoth. Nederlandse vertaling: Wouter Meeus en Els Struiving.

Rodin – Genius at Work

Van 19 november 2016 t/m 30 april 2017 presenteert het Groninger Museum Rodin – Genius at Work. Met ruim 140 beelden en 20 werken op papier is dit de grootste Rodin-tentoonstelling ooit in Nederland. Duitse vertaling van het bezoekersboekje, audiotour, zaal- en webteksten: Kordelia Nitsch.

Wilhelm Morgner
Voor het eerst in Nederland

Het Chabot Museum in Rotterdam presenteert de Duitse expressionist Wilhelm Morgner. Deze uitzonderlijk getalenteerde kunstenaar stierf jong in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog. Toch heeft hij een indrukwekkend oeuvre nagelaten. Na het Museum Böttcherstraße in Bremen nu te zien in de eerste grote overzichtstentoonstelling in Nederland van 21 juni t/m 25 september 2016. Nederlandse zaalteksten: Els Struiving.

Nieuwe Wilden
Duits Neo - Expressionisme uit de jaren '80

Van 30 april t/m 23 oktober 2016 presenteert het Groninger Museum Nieuwe Wilden, een tentoonstelling die eerst in het Städel Museum in Frankfurt am Main te zien was. De Nederlandse catalogus is verschenen bij Waanders. Vertaling: Els Struiving. Vertaling Duitse zaalteksten, app en documentatie: Kordelia Nitsch.

Voor openbaar gebruik
Musea en democratie

Andreas Blühm, directeur van het Groninger Museum, werd in september 2015 benoemd tot bijzonder hoogleraar kunstgeschiedenis, musea en maatschappij aan de Rijksuniversiteit Groningen. Nederlandse vertaling van de inaugurele rede Voor Openbaar gebruik - musea en democratie, gehouden op 12 april 2016 in het Academiegebouw: Els Struiving.

Armando - Bruchstücke / Brokstukken

In samenwerking met het Chabot Museum in Rotterdam is van 28 februari t/m 8 mei 2016 de tentoonstelling Armando – Bruchstücke / Brokstukken te zien in het Potsdam Museum. De begeleidende publicatie verschijnt bij uitgeverij Klinkhardt & Biermann in München. Vertalingen voor de tweetalige publicatie plus zaalteksten: Kordelia Nitsch en Els Struiving.

Schalcken – Kunstenaar van het verleiden

De fijnschilder Godefridus Schalcken (1643-1706) behoort tot de verborgen geniën van de Hollandse schilderkunst. In het Dordrechts Museum is van 21 februari t/m 26 juni 2016 de prachtige expositie Schalcken – Kunstenaar van het verleiden aan hem gewijd. Deze overzichtstentoonstelling kwam tot stand in samenwerking met het Wallraf-Richartz-Museum in Keulen. Nederlandse vertaling van de bij Belser verschenen catalogus: Els Struiving, Lieke Huits, Thea Wieteler.

Joris Laarman Lab

Het Groninger Museum presenteert van 22 november 2015 t/m 10 april 2016 de eerste grote solotentoonstelling van ontwerper, uitvinder en kunstenaar Joris Laarman. Na Groningen begint Joris Laarman Lab aan een uitgebreide internationale tour naar o. a. Parijs en New York. Duitse zaalteksten, app en documentatie: Kordelia Nitsch.

Werkman – Leben & Werk

Op 10 april 1945 werd de Groninger drukker en kunstenaar H.N. Werkman (1882-1945) gefusilleerd. Hiermee kwam een eind aan het leven van een bevlogen kunstenaar, die vooral na 1945 met zijn kunst een internationale reputatie zou opbouwen. Het Groninger Museum eerde Werkman 2015 met een grote overzichtstentoonstelling. In Kunstmuseum Spendhaus in Reutlingen is de presentatie onder de titel Hot Printing. H.N. Werkman. 1882-1945 van 28 november 2015 t/m 28 februari 2016 te zien. Vervolgens wordt Werkman van 3 juni t/m 4 september 2016 in het Staatliche Museum Schwerin gepresenteerd. Bij Verlag Michael Imhof is niet alleen de bekroonde Nederlandse monografie verschenen maar ook een Duitse versie. Vertaling Kordelia Nitsch en Susanne Karau.

Twee lezingen over H.N. Werkman
Henk van Os en Jikke van der Spek

Introductie door Henk van Os bij de opening van de Werkman-tentoonstelling Hot Printing. H.N. Werkman. 1882-1945 op 27 november 2015 in het Kunstmuseum Spendhaus in Reutlingen. En ter afsluiting op 20 februari 2016 de lezing "Freiheit des Geistes. H.N. Werkman. Vom Drucker zum Künstler" door conservator Jikke van der Spek. Duitse vertaling Kordelia Nitsch.

Niederländische Moderne
Die Sammlung Veendorp aus Groningen

Uitgestrekte landschappen, zeegezichten met een bewegende wolkenhemel, dorpsgezichten en stillevens: De Groninger Collectie Veendorp maakt een grote reis door Duitsland: Lübeck (Museum Behnhaus Drägerhaus, 22 november 2015 t/m 28 februari 2016), Würzburg (Museum im Kulturspeicher, 19 maart t/m 26 juni 2016), Freiburg (Augustinermuseum, 16 juli t/m 3 oktober 2016) en Aachen (Suermondt-Ludwig-Museum 5 november2016 t/m 5 februari 2017). De bijbehorende catalogus is verschenen bij Verlag Michael Imhof. Duitse vertaling Kordelia Nitsch en Sabine Rieger.

Laura Eckert - Corporeal beelden

De jonge Leipziger beeldhouwer Laura Eckert (Trier, 1983) geldt als een groot talent binnen de Duitse figuratieve beeldhouwkunst. De mens is het middelpunt van haar thematiek, vandaar ook de titel van tentoonstelling en publicatie: Corporeal, in de betekenis van lichamelijk, lijfelijk. Van 29 september 2015 t/m 10 januari 2016 toont het Drents Museum in Assen haar werk. De begeleidende publicatie is verschenen bij WBooks in de reeks "Jong realisme". Nederlandse en Duitse vertaling nitsch & struiving.

Werkman - Leven & Werk

Zaalteksten en documentatie voor de tentoonstelling Werkman (1882-1945) Leven & Werk in het Groninger Museum van 11 april 2015 t/m 1 november 2015. In 2015 herdenkt het Groninger Museum Hendrik Nicolaas Werkmans 70ste sterfdag met een prachtige overzichtsexpositie. Aansluitend gaat de tentoonstelling in 2015 en 2016 op reis naar het Städtische Kunstmuseum Spendhaus Reutlingen en naar het Staatliche Museum Schwerin.

Het geheim van Dresden - Van Rembrandt tot Canaletto

Audiotour en catalogus voor de tentoonstelling Het geheim van Dresden in het Groninger Museum van 13 december 2014 t/m 25 mei 2015. Met werken van Rembrandt, Titiaan, Canaletto, Jan Lievens en Pietro della Vecchia. Een tentoonstelling van de Staatliche Kunstsammlungen Dresden in samenwerking met het Groninger Museum.

Broken Landscapes
Ger Dekkers, Jan Dibbets, Ger van Elk en Jaap van den Ende

Broken Landscapes, een tentoonstelling over de Nederlandse landschapskunst vanaf 1970. Nog te zien t/m 18 januari 2015 in Situation Kunst, Kunstsammlungen der Ruhr-Universität Bochum, daarna in het Ludwig Museum Koblenz en van 18 april t/m 15 juni 2015 in het Stedelijk Museum Schiedam. Nederlandse catalogusteksten Lieke Huits, Els Struiving, Thea Wieteler.

Marjolijn van den Assem
de taal van de dooiwind

Sinds 1979 onderzoekt Marjolijn van den Assem het werk van Friedrich Nietzsche en zet ze haar bevindingen om in tekeningen, schilderijen en ruimtelijke werken. Deze prachtige uitgave geeft een inkijkje in haar fascinerende ontdekkingsreis. Met een inleiding van de kunstenaar zelf en teksten van Daan Van Speybroeck en Martine Prange, timmer art books.

Die Kathedrale
Romantik – Impressionismus – Moderne

Deze tentoonstelling met als thema de kathedraal in de schilderkunst met werken van o.a. Monet, Sisley, Rodin, Picasso, Macke, Lichtenstein en Warhol is nog te zien t/m 18 januari 2015 in het Wallraf-Richartz-Museum te Keulen. Naast de catalogus is een mooi vormgegeven bezoekersboekje verschenen in drie talen. Met teksten van Stephanie Sonntag, Nederlandse vertaling Els Struiving.

Witte Olifanten
Stadskanaal

Witte Olifanten is een reeks solotentoonstellingen voor keramische sculptuur in de monumentale watertoren van Stadskanaal. Initiatiefnemers zijn Helen Kämink, directeur van het Streekhistorisch Centrum, en beeldend kunstenaar Mirjam Veldhuis. De eerste tentoonstelling in 2013 toonde werk van Mirjam Veldhuis vervolgd door een expositie in 2014 met objecten en sculpturen van Chris Baaten. Nederlandse vertaling van de inleiding "We come in peace" door Isabel Hufschmidt: Els Struiving.

De Koning van Groningen
Jan Albert Sichterman (1692-1764)

Zaalteksten voor de tentoonstelling De Koning van Groningen over de puissant rijke VOC-directeur van Bengalen en kunstverzamelaar Jan Albert Sichterman, met daarin een belangrijke rol voor Clara, de eerste neushoorn die zeventien jaar lang door Europa toerde. Nog te zien t/m 1 maart 2015 in het Groninger Museum.

Weiß - Leo Erb

Monografie van Leo Erb door Manfred Schneckenburger in het kader van de expositie Wit-Rood-Zwart in Museum Belvédère in Heerenveen.

De Collectie

Zaalteksten voor de semipermanente tentoonstelling De Collectie, met daarin de schatten van het Groninger Museum, een tijdlijn van 12.000 voor Christus tot 2014 en natuurlijk veel aandacht voor kunstenaarsvereniging De Ploeg, in het Groninger Museum.

Malewitsch und der Sieg der Nichtfarbe
Pikturale Funktion und maltechnische Anwendung von Weiß
im Œuvre Kasimir Malewitschs

Essay van Louise Wijnberg en Meta Chavannes (Stedelijk Museum Amsterdam) voor de catalogus van de tentoonstelling Kandinsky, Malewitsch Mondrian – Der weiße Abgrund Unendlichkeit, te zien in de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen Düsseldorf.

Over de broosheid van het bestaan,
Théodore Géricaults tragische realisme

Essay van Gregor Wedekind (Schirn Kunsthalle Frankfurt) voor de catalogus behorende bij de tentoonstelling Fragmenten van mededogen over de Franse meester in het Museum voor Schone Kunsten in Gent.
In samenwerking met Lieke Huits. Opdrachtgever: Anagram (Gent)

Natural Beauty - van Fra Angelico tot Monet

Audiotour voor het Groninger Museum door de tentoonstelling Natural Beauty - van Fra Angelico tot Monet met prachtige landschappen en stillevens uit de verzameling van de Duitse tropenarts en kunstverzamelaar Gustav Rau (1922-2002).

Der Rietveld-HOPMI-Stuhl

De "...Rietveld HOPMI stoel is de laatste ontdekking binnen het stoelen-oeuvre van Rietveld...", schrijft Otakar Mácel over de herontdekking van deze stoel. Dankzij Victor Veldhuijzen van Zanten is de stoel nu als bouwpakket beschikbaar. Essay en documentatie.

In der Ordnung des Pittoresken

Dirk Somers, in: Sergison Bates architects. Bauten, Quart Verlag.

De Kroon. Ein europäischer Wolkenkratzer

Bernard Colenbrander, Christian Rapp, NAi uitgevers, Rotterdam.

Hoe naai je een moskee

Interview met Azra Aksamija, Der Standard, Wenen.

Licht und Linie

Openingsspeech van Liesbeth Grotenhuis bij de tentoonstelling van Arjo Passchier, BBK Oldenburg.

Uit het leven gegrepen, gewoon

Almut Hüfler over het werk van René Wirths in de Kunsthal, in: Het ding an sich, Hatje Cantz.

Rietveld Schröderhuis, Utrecht

Duitstalinge audiotour door het gebouw. Opdrachtgever: Antenna Audio.

Co Westerik

Duitse versie van de website.

Het Bloemaert-effect. Kleur en compositie in de Gouden eeuw

Tent. cat. Centraal Museum, Utrecht en Staatliches Museum Schwerin

Der Bloemaert-Effekt! Farbe im Goldenen Zeitalter

Tent. cat. Staatliches Museum Schwerin en Centraal Museum, Utrecht.

smax

Workshopreader, catalogus BREAK Villa de Bank Enschede, smax magazines, projectaanvraag, eindrapport, Derik-Baegert-Gesellschaft, Schloss Ringenberg, Hamminkeln.

10.000 x Happiness!

Bezoekersboekje Keramiekmuseum Princessehof Leeuwarden.

Sgelare

Marjolijn van den Assem, timmer art books.

De wereld van Lucas Cranach

Audiotour en podcast, Paleis voor Schone Kunsten, Brussel. In opdracht van Antenna Audio.

Van Eyck tot Dürer

Till-Holger Borchert, Groeningemuseum, Brugge. Teksten tent.cat. voor Anagram, Gent.

David Schnell - Stunde

De Duitse kunstenaar David Schnell (1971) staat bekend om zijn duizelingwekkende perspectieven die elke toeschouwer mee de diepte inzuigen. Tent. cat. Stunde/Uur/Hour, GEM, museum voor actuele kunst, Den Haag. Opdrachtgever: Hatje Cantz.

This is Not a Photograph

Dirk von Lowtzow en Susanne Pfeffer, Beatrix Ruf en Nicolaus Schafhausen over Annette Kelm in: Annette Kelm, Witte de With.

Het Jaar van de Tijger in het Princessehof

Eva Ströber, in: Keramika. Keramiekmuseum Princessehof, Leeuwarden.

"Man sieht es, begreift es nie ganz und sagt dann: So ist es"

"Er valt iets voor te zeggen om De Keysers ontwikkeling te laten verlopen van het voetbalveld naar de hemel, de zichtbare hemel wel te verstaan." Dat schrijft Bernard Dewulf in: Raoul De Keyser. Replay Gemälde/Paintings, Kunstmuseum Bonn.

Ruisdael in der Provence

Carel Blotkamp, in: Vincent van Gogh - Zwischen Himmel und Erde. Die Landschaften, Kunstmuseum Basel.

Die Sinfonie der Großstadt

Lezing van Christian Rapp.

Ludolf Backhuysen, Emden 1630 - Amsterdam 1708

Ostfriesisches Landesmuseum Emden.

Meerwaarde en Kunst

Witte de With Uitgevers, Rotterdam, en Sternberg Press, Berlijn, presenteren met trots de eerste publicatie in de nieuwe reeks "Reflections" een essay in boekvorm over de meerwaarde in kunst door de gerenommeerde Duitse cultuurcriticus Diedrich Diederichsen.

Apparat und Gegenstand, Julius Posener 1967

In: Denn der Wahnsinn braucht Methode. Intreerede prof. Dipl.-Ing. Christian Rapp aan de TU Eindhoven.

Martin Borchert

Duitse versie van de website van de Groninger beeldend kunstenaar. Op verschillende locaties in Nederland en Noorwegen zijn de objecten van beeldend kunstenaar Martin Borchert te vinden. Het zijn mooie, nuttige, grappige, vaak didactische doordenkers in 3D. Ruimte kent geen grenzen, wel een verleden.

Beobachtungsbefunde zum Projekt Kurt’s Zimmer

Karin van Pinxteren, Freek Lomme, De Kantlijn.

Von Menschen und Apparaten

Essay van Bart De Baere in de catalogus Sergey Bratkov - Glory Days/Heldenzeiten, tentoonstelling Fotomuseum Winterthur.

Paul Klee, Overal theater

Tent. cat., verschenen bij Bozar Books by Mercatorfonds & Paleis voor Schone Kunsten, Brussel. Samen met Hilde Pauwels, Dirk de Rijk.

Rapp+Rapp, bureaubrochure

Projecten en omschrijvingen voor architectenbureau Rapp+Rapp.

Otto Gleichmann, 1887-1963

Tent. cat. Chabot Museum Rotterdam / Sprengel Museum Hannover.

Kurt's Zimmer Publikation

Bij de tentoonstelling van Karin van Pinxteren in Museum van Bommel van Dam, Venlo. Kurt's Zimmer Publikation is een cross-over project met zes autonome bijdragen in drie disciplines: beeldende kunst, literatuur en muziek. Basis van het project was Kurt Tucholskys "Een Pyreneënboek" uit 1927 in de vertaling van Ernst van Altena.

Paula in Parijs

Tekstboekje bij de tentoonstelling, Kunsthalle Bremen. Samen met Erwin K. de Vries.

The Absence of Mark Manders

De Nederlander Mark Manders ontwikkelt installaties en sculpturen die zijn op te vatten als fragmenten van een zelfportret. Tent. cat. Kunstverein Hannover, Hatje Cantz. Samen met Jan-Bert Kanon.

Seelenbriefe

Seelenbriefe is een project van kunstenares Marjolijn van den Assem. Uitgangspunt van het project is de correspondentie tussen Friedrich Nietzsche en Marie Baumgartner, inspiratiebron een veldboeket dat Nietzsche voor haar in Sorrento plukte. timmer art books.

Vincent van Gogh en het Expressionisme

Tent cat. Jill Lloyd voor het Van Gogh Museum, Amsterdam, uitgever: Waanders.

De Kroon op het Werk, Hollandse schilderkunst 1670-1750

Tent. cat. voor het Dordrechts Museum. Samen met Marijke van der Glas.

Allan Kaprow Kunst als leven – Art as Life

Website en essay voor het Van Abbemuseum, Eindhoven.

Vom Zwinkern der Bilder

Essay door Andreas Fiedler over Fons Haagmans, Bonnefantenmuseum.

TEFAF. Tentoonstellingsteksten van de porseleincollectie

Staatliche Kunstsammlungen Dresden, Porzellansammlung.

37 Notizen über interessante Lügen

Johan de Vos, in: ClickDoubleClick, Verlag der Buchhandlung Walther König.

De mythes van de schilderkunst - over het recente werk van Monika Baer

Interview met Monika Baer, Paula van den Bosch, Bonnefantenmuseum.

Sequenzen in Alben, Fotobüchern und Polaroids, Mirelle Thijssen

In: essays über robert frank, Fotomuseum Winterthur.

Anders Petersen, Ich Dich lieben, Du mich auch?

Fotomuseum Rotterdam.

Attersee met lijst

In: Christian Ludwig Attersee – Don Giovannis Wetter, Stedelijk Museum Amsterdam.

De Leidse Fijnschilders uit Dresden

Tent. cat. voor Stedelijk Museum De Lakenhal. Samen met Marijke van der Glas.

Rondom Dürer

Tent. cat. voor het Bonnefantenmuseum. Auteur: Till-Holger Borchert. Samen met Marijke van der Glas.

Glück im Stadtraum. Architektonische und städtebauliche Glücksvorstellungen in Europa 1945-2000

NAi uitgevers, Rotterdam.

Höhne & Rapp Architekten

Verschenen bij uitgeverij 010, Rotterdam.

Der Erwerb italienischer Zeichnungen für das Teylers Museum

C. van Tuyll van Serooskerken, Teylers Museum.

Herman Hertzberger - Articulations

NAi Publishers, Rotterdam.

Musicon Bremen

Prijsvraag concerthal en Toelichting op het akoestisch ontwerp. Opdrachtgever: Herman Hertzberger.

Projekte - Projects 1990-1995

Herman Hertzberger, uitgeverij 010, Rotterdam.

Prag 1900 - Poesie und Ekstase

Tent. cat. voor het Van Gogh Museum, Amsterdam, samen met Sabine Rieger.

Architekturwettbewerb Kunsthalle Bremen

Grafe, Van Gelderen, Zeinstra.

Der Rathaus-Bibliothek-Komplex von Richard Meier in Den Haag

NAi Publishers, Rotterdam.

Herman Hertzberger. Architekt

Monografie door Wessel Reinink, Ernst & Sohn, Berlin.